Yapay Zeka Danışmanı Seçerken Sorulması Gereken 12 Soru

Kısaca: yapay zeka danışmanı seçerken teklifleri fiyat üzerinden karşılaştırmak yanıltıcıdır, çünkü teklifler çoğunlukla farklı kapsamları anlatır. Aşağıdaki on iki soru kapsamı görünür kılar. Gartner, agentic yapay zeka projelerinin %40'tan fazlasının 2027 sonuna kadar iptal edileceğini öngörüyor; bu soruların çoğu, o iptallere yol açan boşlukları seçim aşamasında ortaya çıkarmak için var.

Kapsam ve başlangıç

1. İşe hangi adımla başlıyorsunuz? Cevap "ihtiyaç analizi" gibi genel bir ifadeyse dikkat edin. Aradığınız cevap ölçülebilir bir ilk adımdır: hangi süreçler incelenecek, kimlerle görüşülecek, ne kadar sürecek ve sonunda elinize ne geçecek.

2. Teşhis aşamasının çıktısı nedir ve devam etmezsek bizde kalır mı? İyi bir danışmanlık, ilk aşamanın çıktısını devam kararından bağımsız olarak teslim eder. Rapor ancak sözleşme uzatılırsa veriliyorsa, teşhis bir satış aracı olarak konumlanmış demektir.

3. Hangi süreci önce ele alacağınıza nasıl karar veriyorsunuz? Aradığınız cevap bir sıralama ölçütüdür: etki, maliyet ve uygulanabilirlik. "En çok şikayet edilen süreçten başlarız" cevabı, ölçüm yerine sezgiyle çalışıldığını gösterir.

Sonuç ve ölçüm

4. Başarıyı hangi metrikle ölçeceğiz? Metrik baştan yazılmalı ve sizin kabul ettiğiniz bir şey olmalı: bir adımın süresi, hata oranı, devir sayısı. "Verimlilik artışı" bir metrik değildir.

5. Baz çizgisini kim, ne zaman ölçüyor? Baz çizgisi işe başlamadan önce ölçülmemişse, sonradan hiçbir iyileşme kanıtlanamaz. Bu sorunun cevabı "işe başlarken birlikte ölçeriz" olmalı.

6. İyileşme olmazsa ne oluyor? Bu, cevabı en çok şey söyleyen sorudur. Somut bir cevabı olan bir danışman sonucu takip ediyor demektir; soruyu geçiştiren biri için sorumluluk teslimatta bitiyordur.

7. 30, 60 ve 90. günde ne raporlayacaksınız? Ölçüm noktalarının önceden tanımlı olması, sonucun takip edileceğinin işaretidir.

Veri, güvenlik ve yönetişim

8. Hangi verimiz nereye gidecek? Cevap yazılı olmalı: hangi veri hangi servise, hangi ülkedeki sunucuya gidiyor, ne kadar süre saklanıyor. "Güvenli" kelimesi tek başına bir cevap değildir.

9. Verinin kurum içinde kalması gereken bir senaryo olursa ne yapıyorsunuz? Bu soruya net bir teknik cevap veremeyen bir danışman, düzenlemeye tabi bir sektörde çalışıyorsanız sizin için uygun değildir.

10. Yapay zekanın nerede karar vereceğine, nerede insanın kalacağına kim karar veriyor? Doğru cevap "birlikte" ve "yazılı olarak"tır. Bu sınır tanımlanmadan kurulan bir otomasyon, ilk istisnada durur veya sessizce yanlış çalışır.

Devir ve bağımlılık

11. İş bittiğinde elimizde tam olarak ne kalıyor? Aradığınız liste şudur: yazılı süreç tanımları, sahiplik matrisi, devir dokümanı ve eğitilmiş bir ekip. Yalnızca çalışan bir sistem kalıyorsa, o sistemin her değişikliği için tekrar danışmana döneceksiniz.

12. Ekibimiz sistemi sizsiz değiştirebilecek mi? Bu, danışmanlığın tek gerçek bitiş kriteridir. Cevap "eğitim veriyoruz" ise yetersizdir; "eğitim veriyoruz ve dokümanla birlikte devrediyoruz, dört hafta sonra da kontrol ediyoruz" ise yeterlidir.

Cevapları nasıl değerlendirmeli

On iki sorunun tamamına iyi cevap veren bir sağlayıcı bulmak gerekmez. Ama üç grubun her birinden en az bir soruya somut cevap gelmiyorsa, o boşluk projede ortaya çıkacaktır.

Cevapları değerlendirirken en ayırt edici işaret şudur: cevap bir yöntem mi anlatıyor, yoksa bir ürün mü? Yöntem anlatan bir danışman süreci düşünmüştür. Ürün anlatan bir sağlayıcı ise, sizin sürecinizin o ürüne uyacağını varsayıyordur.

Bir de kapsam karşılaştırması yapılmalıdır. İki teklif arasındaki fiyat farkı çoğunlukla kalite farkı değil kapsam farkıdır: teşhis, eğitim ve ölçüm dahil mi, değil mi? Bu üç kalem eklenmeden yapılan bir karşılaştırma, iki farklı işi karşılaştırır.

Kaynaklar

• Gartner, Gartner Predicts Over 40% of Agentic AI Projects Will Be Canceled by End of 2027 (Haziran 2025) — iptallerin arkasında artan maliyetler, net olmayan iş değeri ve yetersiz risk kontrolleri var.
• McKinsey & Company, The State of AI: Agents, innovation, and transformation (2025) — kurumların %88'i yapay zekayı kullanıyor, yalnızca %39'u kâra etkisini gösterebiliyor.

Kapanış

Doğru danışmanı fiyat listesi değil, cevapların somutluğu belli eder. Bu on iki soruyu görüşmeye yazılı olarak götürün; cevapları not alın ve teklifleri o notların üzerinden karşılaştırın.

Kurumsal yapay zeka danışmanlığı hizmetimizi inceleyin veya yapay zeka dönüşüm verilerine bakın.

Ücretsiz keşif görüşmesi planlayın